Cennetin ve Cehennemin Dereceleri Nelerdir?

Kendisine iman edenleri cennet ile müjdeleyen ve onların bu cennet yurdunda sonsuz nimetler ile yaşamasını sağlayan yüce Allah, aynı zamanda kendi cemalini de cennete giren kullarına göstermektedir. Kuran-ı Kerim’de cennet hayatı anlatılırken, yüce yaradan cennetin farklı kapılarının ve derecelerinin olduğundan bahsetmektedir. Bu kapılardan ise yaptıkları ibadetler ile girecek kullar bulunmaktadır. Yüce Allah’a iman edip salih amel işleyenler, cennete diledikleri kapıdan girecekler ve bu imanlarının karşılığını alacaklardır. Efendimiz de sahih hadislerinde bizlere cennet kapılarından ve cennetin derecelerinden bahsetmektedir. Cennetin Kuran-ı Kerim’de geçen ayet ile sabit olan sekiz kapısı vardır.

Cennet kapıları ve dereceleri şunlardır.

• Cennet
• Cennetül Naim
• Cennetül Adn
• Cennetül Firdevs
• Cennetül Hüsna
• Cennetül Meva
• Darüsselam
• Darülmükame

cennet kapılarının isimleridir. Cennet kapısı ise toplam da 127 defa Kuran’da geçmektedir.

Diğer cennet kapılarının özellikleri şu şekildedir.

• Cennetül Naim : Kuranın on üç ayetinde cennetül naim ismi geçmektedir. Refah ve huzurlu hayat anlamındadır. Kuran-ı Kerim’in bir ayetinde ise naim cennetlerinden şu şekilde bahsedilmektedir. ”Beni cennetül naimin varis olanlarından kıl” (Kaynak : Şuara Suresi Ayet 85)
• Cennetül Adn : İkamet etme ve ikamet edilecek yer anlamına gelen adn cennetleri, aynı zamanda Peygamberimizin hadisi ile de Yüce Allah’ın görüleceği cennet kapısıdır. Rabbimiz ise adn cennetlerinden kitabında şu şekilde bahsetmektedir. ”Şüphe yoktur ki iman edip arkasına güzel ameller yapanlar, o kişiler yaratılmış olan mahlukatın en hayırlısı olanlardır. Onların mükafatı ise Rablerinin katında, içlerinden ırmaklar akan ve orada devamlı olarak kalacakları ”Adn” cennetleridir. Yüce Allah o kişilerden razı, onlar da Rablerinden razı olmuşlardır. Rabbinden korkup ona saygı gösterenler için bu ödül onlara verilmiştir” (Kaynak : Beyyine Suresi Ayet 7-8)
• Cennetül Firdevs : İçerisinde üzüm bulunan bağ ve bahçe anlamına gelmektedir. Kuran-ı Kerim’de ise iki ayet içerisinde geçmektedir. Aynı zamanda cennetin ortasında olan cennettir. Firdevs cenneti ile ilgili Kuran ayeti şu şekildedir. ”İman edip salih amel yapanlar için barınacak yer Firdevs cennetidir” (Kehf Suresi Ayet 107)
• Cennetül Hüsna : En iyi ve en güzel kelime anlamına sahiptir. Cennetül Hüsna’ya girenler aynı zamanda Allah’ı görme şerefine nail olacaklardır. Bu cennet kapısı ile ilgili Kuran ayeti şöyledir. ”Dünya hayatında güzel davranan ve iyilik yapanlara hüsna ve daha da fazlası vardır. Onların yüzlerinde toz leke yoktur. O kişiler cennetül hüsnaya gireceklerdir. Ve onlar o cennette ebedi olarak kalacak kişilerdir” (Kaynak : Yunus Suresi Ayet 26)
• Cennetül Meva : Bahçe, konak gibi anlamları gelmektedir. Bu cennet kapısı aynı zamanda şehitlerin ruhlarının ve arşın sağ tarafında olan yerdir. Cennetül Meva Kuran’da farklı isimler ile de kullanılmıştır. Ebediyet ve sonsuzluk yurdu olan darul huld, ahiret yurdu olan darul ahire ve dünya yurdunun sonu olan akibetüd dar olarak da geçmektedir. Meva cenneti ile ilgili Kuran ayetleri şu şekildedir. ”Salih amel işleyenlere Meva cennetleri vardır” (Kaynak : Secde Suresi 19 Ayet) ”Sidretül Müntehanın yanında barınılacak yer (Meva Cenneti) vardır” (Kaynak : Necm Suresi Ayet 15)
• Darüsselam : Selamet ve esenlik yurdu anlamına gelmektedir. Kuranın iki ayetinde bu cennet geçmektedir. Ayeti kerime ise şu şekildedir. ”Allah (celle celaluhu) onları Darüsselama çağırıyor. Allah dilediği ve istediği kişileri dosdoğru yola iletir ve onlara hidayet verir” (Kaynak : Yunus Suresi Ayet 25)
• Darülmükame : Ebediyen durulacak ve ikamet edilecek anlamındadır. Cennetül Darülmükame ile ilgili ayet ise şöyledir. ”O (Allah) ki bizleri lütfu ile Darülmükameye koydu. Orada artık bizlere ne bir yorgunluk dokunur, ne de bir usanma gelecektir” (Kaynak : Fatır Suresi Ayet 35)

Bu cennet kapıları aynı zamanda cennette yer alan en yüksek dereceye sahip olan kapılardır. Cennetin farklı kapıları da bulunmaktadır. Sevgili Peygamberimiz ise cennetin kapıları hakkında bilgiler vermiştir. Bir gün çocuğu şehit olan Ümmü Harise efendimizin yanına gelmiş ve çocuğunun akibeti hakkında kendisine sual sormuştur.

Efendimiz ise cennetin çok kapısının olduğunu ve şehit olan çocuğunun da Firdevsi Ala da olduğunu söylemiş ve kadını teselli etmiştir. Aynı zamanda Ebu Said El Hudri sahabeden gelen bir rivayette, Allah için cihat edenlerin cennette yüz derecelerinin olduğunu Peygamberimiz hadisi şerifinde belirtmiştir. (Kaynak : Müslim İmare 116) Efendimiz bir hadisine ise Allah’tan Firdevs cennetini isteyin, bu cennetin ortasından cennet nehirleri doğar ve cennetin orta yerindedir buyurmuştur. (Kaynak : Buhari Cihad 4)

Cehennemin Kapıları ve Dereceleri Nelerdir?

İman edip salih amel işleyenlerin mükafatları Allah katında nasıl cennet ise, kendisine karşı gelip isyan edenlerin sonu ise cehennemdir. Yüce Allah aynı cennet gibi cehennemi de bizlere, Kuran-ı Kerim’in farklı ayetleri ile bizlere açıklamıştır. Cehennemin en büyük yedi tane kapısı vardır.

Cehennemin kapıları ve dereceleri şu şekildedir.

• Cehennem
• Leza
• Sair
• Sekar
• Haviye
• Hutame
• Cahim

yedi cehennem kapısı içerisinde yer almaktadır. Kuran-ı Kerim’de ise cehennemin bu kapılarından bazı surelerde bahsedilmektedir. Cehennemin yedi kapısının olacağı ile ilgili ayet ise şu şekildedir. ”Cehennemin yedi tane kapısı olup, bu kapıların her birinden onlar için ayrılmış olan bölümler vardır” (Kaynak : Hicr Suresi Ayet 44)

Kuran sureleri içerisinde yer alan cehennem kapıları şu şekildedir.

• Cehennem : Cehennem ismi ile geçen ve günahkar Müslümanların gireceği kapıdır. Bu cehennem ateşinin azabı en hafif olandır ve burada azap görüp iman sahibi olan Müslümanlar sonra buradan çıkacak ve cennete gireceklerdir. Bu cehennemde olan kişinin azabı ise; Efendimizin tabiri ile iki ayağına ateşten ayakkabı giydirilecek şeklindedir. 77 yerde cehennem kapısı ile ilgili ayetler vardır.
• Leza : Alevi çok olan ateş anlamındadır. Efendimizin hadisi ile bu ateşe Yahudiler gireceklerdir. Kuran ise Leza cehennemini şu şekilde bizlere anlatmaktadır. ”Hayır Allah onu o cehennem ateşinden (Leza) kurtarmaz. Çünkü o cehennemin alevli ateşidir. (Kaynak : Mearic Suresi Ayet 15)
• Sair : Cehennemde putperestlerin ve ateşe tapanların gireceği cehennem kapısıdır. Çılgın ateş anlamındadır. O şeytanlara ve Allah’ı inkar edip ona şirk koşanlara, cehennem de çılgın ateş (Sair) hazırladık. (Kaynak : Mülk Suresi Ayet 5) Kuran’da sair kapısı çılgın ateş ismi ile on beş ayette geçmektedir.
• Sekar : Kırmızı ateş anlamındadır. Buraya ise dünya hayatında iken namaz kılmayan Müslümanlar ve kafirler gireceklerdir. Kuran ise Sekar ateşinden şu şekilde bahsetmektedir. ”Ey Habibim sen Sekar nedir bilir misin. Sekar cehennemde bulunan çıldırmış kırmızı ateştir. (Kaynak : Müddessir Suresi Ayet 27)
• Haviye : Müslüman görünen ama münafık olanların girecekleri cehennem kapısının ismi Haviyedir. Uçurum anlamındadır. Cehennemin en alt tabakasıdır. Kızgınlığı son derece çok olan bir ateştir. Allah-u Teala ise Haviye cehenneminden şu şekilde bahsetmektedir. ”O Haviye kızgın bir ateştir” (Kaynak :  Karia Suresi Ayet 9-11)
• Hutame : Müslüman olmadan Hristiyan dini üzere ölenlerin girecekleri cehennem kapısıdır. Kelime anlamı olarak kalpleri saran ateşli kaygıdır. Hutame ile ilgili Kuran-ı Kerim ayeti şöyledir. ”Şüphe yoktur ki o Hutameye atılacaktır” (Kaynak : Hümeze Suresi Ayet 4)
• Cahim : Sönmeden yanan kızgın ateş anlamındadır. Kuran’da ise Cahim ateşi şu şekilde anlatılmıştır. ”Küfür edip ayetlerimizi yalan sayanlara gelince, onlar Cahim ateşinde yanacaklardır” (Kaynak : Maide Suresi Ayet 10)

Cehennemin aynı zamanda Kuran ayetinde geçen Leyl Vadisi ve Gayya Kuyusu gibi yerleri de bulunmaktadır. Veyl Vadisine namazında gevşeklik gösteren ve bilerek kazaya bırakanlar gireceklerdir. Kuran ayeti ise şu şekildedir. ”Şu namaz kılanların vay haline. Çünkü onlar namazlarına önem vermez ve gösteriş yaparlar” (Kaynak : Maun Suresi Ayet 4-5) Cehennemde olan Veyl Vadisi ile ilgili Efendimizin hadisi şöyledir. ”Veyl cehennemde bulunan bir vadi ismidir. Kafir o vadiden aşağı kırk yıl yuvarlansa bile dibine varamaz” (Kaynak : Hakim Müstedrek) Gayya Kuyusu ile ilgili ayet ise şu şekildedir. ”Sonra onların arkasına öyle bir nesil geldi ki, onlara namazı terk ettiler ve dua etmeyi bıraktılar. Onlar kendi boş heva ve nefslerine uydular. Onlar gayya kuyusuna atılacaklardır” (Kaynak : Meryem Suresi Ayet 59)

Cehennemin içerisinde aynı zamanda Efendimizin hadisi şerifinde de geçtiği üzere Saud isminde ateşten bir dağ vardır. Kafir o dağa yetmiş yıl tırmanmaya çalışır. Aynı şekilde aşağı şekilde de yuvarlanır. (Kaynak : Hakim Müstedrek) Cehennemde yapılacak olan azaplar sadece kafir, fasık ve günahkarlara ateş ile olmayacaktır. Cehennem hayatını yaşayacak ve azaba uğrayacak olan kişilerin bazılarına soğuk, bazılarına ise farklı hayvanlar ile azap edilecektir.

Cehennemin azap çeşitleri içerisinde şunlar yer almaktadır.

• Uçurumdan atılmak.
• Yılan ve akrep sokması ile azap edilmek.
• Soğuk ile azap yapılmak.
• Açlık ile azap edilmek.
• Gayya kuyusuna atılmak.
• Dayanılması zor olan pis kokular ile azap edilmek.
• Vücutların daha da büyütülüp azap edilmesi.
• Zakkum yedirilmek ve yedikçe vücutların parçalanması.
• İrinli su içirilmek.
• Kaynak su içirilmek.
• Başlara topuzlar ile vurulmak.
• Karanlık ile azap edilmek.

Cehennem azabı kafirler için sonsuz, Müslümanlar için belli süreler içerisinde olacaktır. Allah’a şirk koşmamış bir günahkar cehennemde ebediyen kalmayacak, Allah’ın dilemesi ile cehennemden çıkıp cennete girecektir.