Hazreti Ali’nin İslam Tarihindeki Rolü Nedir?

Hazreti Ali’nin İslam tarihindeki rolü oldukça önemli bir yere sahiptir. Sevgili peygamberimiz ile beraber birçok gazve ve savaşa katılmış olan Hazreti Ali (radıyallahu anh) efendimiz, kendi canı pahasına efendimizi korumuş ve İslam’ın aziz olması için mücadele etmiştir. Efendimiz ile beraber savaşlara katılan Hazreti Ali (keremallahu veche) bu savaşların çoğunda ise komutanlık yapmıştır.

Peygamberimizin komutasında olan İslam ordusunda ise aktif olarak rol oynayan Hazreti Ali (radıyallahu anh), efendimizin iştirak ettiği tüm savaşlara da aktif olarak katılmış ve düşman ile İslam adına savaşmıştır. Ordu komutanlığının yanısıra Hazreti Ali (radıyallahu anh) aynı zamanda İslam’ın tebliğ edilmesi için elçilik görevinde de bulundu. İslam’ın üçüncü halifesi ve aynı zamanda iki nur sahibi olan Hazreti Osman’ın (radıyallahu anh) şehit edilmesi sonucunda ise, İslam’ın dördüncü halifesi oldu.

Hazreti Ali’nin (radıyallahu anh) halifeliği sırasında ise Müslümanlar arasında bazı fitneler ortaya çıktı. Bu fitneler sonrası iç savaş meydana geldi. Halifeliği sırasında ise haricilerden olan ibni mülcem tarafından zehirli hançer ile sabah namazı sonrası şehit edildi. Hazreti Ali (radıyallahu anh) efendimiz, peygamberimiz ile savaşta bulunurken aynı zamanda kendisinin savaşta sancaktarlığını da yaptı. Bir tek sevgili peygamberimizin emri ile Tebük Seferi sırasında savaşa katılmadı ve Medine’de kaldı. Hazreti Ali’nin efendimiz ile katılmadığı tek sefer ise bu savaş olmuştur.

Hazreti Ali’nin Katıldığı Savaşların İsimleri Nelerdir?

Efendimiz (sallallahu aleyhi vessellem) ile savaşlara iştirak eden ve kendisi ile korkusuzca İslam adına savaşan Hazreti Ali (radıyallahu anh) efendimiz, çok cesur ve gözü kara bir kişi idi. Katılmış olduğu savaşlarda ise hep ön saflarda bulunmuş ve korkmadan düşman üzerine yürümüştür. Canını İslam davası için yok sayan Hazreti Ali (radıyallahu anh) aynı zamanda çok sayıda müşriki katılmış olduğu savaş ve gazvelerde öldürmüştür.
Hazreti Ali’nin katıldığı savaşların isimleri ise şunlardır.

• Bedir Savaşı
• Uhud Savaşı
• Hendek Savaşı
• Hayber Savaşı
• Sıffin Savaşı
• Nehrevan Savaşı

Hazreti Ali’nin efendimiz ile beraber katıldığı savaşlar içerisinde yer alır. Bu savaşlarda ise Hazreti Ali’nin (keremallahu veche) görevini bizzat efendimiz tayin etmiş ve Hazreti Ali’de verilen görev üzerine hareket etmiştir. Katıldığı bu savaşların içerisinde ayrı bir rol üstlenen Hazreti Ali (radıyallahu anh) gücünün yanısıra zekası ile de İslam ordusuna fayda sağlamıştır.

Hazreti Ali’nin katılmış olduğu savaşlarda üstlendiği misyon şu şekildedir.

• Bedir Savaşı : Bu savaşta büyük bir kahramanlık örneği gösteren ve çok sayıda müşriki öldürerek cehenneme yollayan Hazreti Ali (radıyallahu anh) son ana kadar efendimizi bu savaşlarda korumuştur. Savaşlarda kullanmış olduğu meşhur kılıcının ismi ise çift çatalı olan ”zülfikar” dır. Bazı rivayetlerde ise Cebrail’in (aleyhisselam) Ali’nin bu savaşta göstermiş olduğu kahramanlık ve cesaret örneği sonucu, ”Ali’den başka yiğit, zülfikardan başka kılıç yoktur” demiştir. Ali efendimiz aynı zamanda Bedir Savaşında Müslüman ve sahabe olan Hazreti Muaviye’nin dedesi Utbeyi, gene Hazreti Muaviyenin iman etmeyen ve müşrik safında bulunan dayısı Velidi, Hazreti Muaviye’nin müşrik safında yer alan kardeşi Hanzaleyi öldürmüştür.
• Uhud Savaşı : Hazreti Ali (radıyallahu anh) efendimiz Bedir Savaşı gibi Uhud Harbinde de büyük başarılar göstermiş ve müşrik safından çok sayıda kişiyi öldürmüştür. Özellikle Uhud Savaşında Hazreti Ali (radıyallahu anh) efendimiz, tam dokuz kişi ile çarpışmış ve Allah’ın izni ile bu çarpışmalar sonucu muvaffak olmuştur. Aynı zamanda bu savaşta Hazreti Ali’nin savaşmak için karşısına çıkan Talha bin Ebu Talhayı teke tek mücadele sonucu öldürmüştür. Hazreti Hamza (radıyallahu anh) ise Talha’nın kardeşi Osman’ı öldürmüştür.
• Hendek Savaşı : Bu savaşta kendisinden daha uzun boylu ve gösterişli olan Amr bin Abduved ile Hazreti Ali (keremallahu veche) çarpıştı. Hazreti Aliyi görüntüsünden dolayı küçümseyen Amr, bu mücadeleyi kaybetti. Bu olay ise Medine’de üzüntü ile karşılandı. Bu savaşın kazanılmasında ise Hazreti Ali’nin katkısının olması, İslam kaynaklarımızda yazılmaktadır.
• Hayber Savaşı : Bu savaşa da Hazreti Ömer (radıyallahu anh) ve Hazreti Ebubekir (radıyallahu anh) ile beraber katılan Hazreti Ali (radıyallahu anh) efendimiz, diğer savaşlarda olduğu gibi büyük bir kahramanlık örneği göstermiştir. Bu savaşta ise sevgili peygamberimiz istenilen başarı Hazreti Ömer ve Hazreti Ebubekir tarafından gelmeyince sancağı Aliye vermiştir. İslam kaynaklarımızda ise Hazreti Ali (radıyallahu anh) bu savaşta Hayber Kalesinin kapısını eli ile yıkmış ve sırtına alarak kendisine kalkan edinmiştir geçmektedir. Bu savaşın kazanılması ise Şam ile Suriye arasında olan ticaret yolunun güvenliğinin sağlanmıştır.
• Sıffin Savaşı : Hazreti Ali’nin katılmış olduğu bu savaş ise halifelik dönemi içerisinde olmuştur. Bu savaşta Hazreti Muaviye (radıyallahu anh) ile savaşan Hazreti Ali (radıyallahu anh) yenişemediler ve savaşın galibi olmadı. Üç ay süren bu savaşta hakem tayin edildi. Hakemin de savaşın galibini net olarak tayin edememesi üzerine bu savaşın galibi olmadı. Bu savaş ise Irak ile Şam sınırları içerisinde oldu.
• Nehrevan Savaşı: Hazreti Ali (radıyallahu anh) efendimizin halifelik zamanında olan diğer bir savaşı Nehrevandır. Hazreti Ali’nin ordusu ile bu savaş Hariciler arasında olmuştur. Savaş sonucunda ise Haricilerin büyük bir kısmı öldürülmüş ve Hazreti Ali (keremallahu veche) efendimizin ordusu galip gelmiştir.

Hazreti Ali (radıyallahi anh) efendimiz katılmış olduğu savaşlarda şehit düşmemiş, ölümü ise harici olan ibni mülcem tarafından sabah namazı vaktinde, arkadan gelerek kendisine zehirli hançeri saplayarak olmuştur.

Peygamberimizin Hazreti Ali Hakkında Söylediği Sözler Nelerdir?

İslam toplumunda yeri ve konumu oldukça önemli olan Hazreti Ali (radıyallahu anh) aynı zamanda sevgili peygamberimizin de ayrı olarak sevdiği bir sahabedir. Sahabe olmasının yanında damadı ve amcasının oğlu da olan Hazreti Ali (radıyallahu anh), kendisinin en çok sevdiği kişiler arasında yer bulmuştur. Çocuk yaştan beri efendimizin yanında büyüyen ve kendisine çok bağlı olan
Hazreti Ali (keremallahu veche) peygamberimizin övgüsüne mazhar olmuş büyük bir şahsiyettir.

Peygamberimizin Hazreti Ali hakkında söylediği sözler :

• Ben hikmet şehri, Ali ise kapısıdır.
• Ey Ali! Senin benim yanımda olan yerin, Harun’un Musa yanında olduğu mevki gibidir. Fakat benden sonra bir daha peygamber gelmeyecektir.
• Aliyi mümin olanlar sever. Münafıklar ise Aliyi sevemez ve ona buğzederler. (Kaynak : Nesai)
• Aliyi sevmek Müslümanların günahını, ateşin odunu yaktığı gibi silip yok eder. (Kaynak : İ. Asakir)
• Ali’ye kim düşman olursa bilsin ki, Allah’ta Ali’ye düşman olanın düşmanıdır. (Kaynak : Ramuz)
• İlim 10 kısma ayrılmıştır. Bunların 9 tanesi Ali’de, diğer bir tanesi ise halkta yer alır. (Kaynak : Ebu Nuaym)
• Kim Aliyi severse beni sevmiş gibi olur. Kim Ali’ye düşmanlık yaparsa bana düşman olmuş gibidir. Aliyi inciten beni incitir, beni inciten ise yüce Allah’ı incitmiş olur. (Kaynak : Tabarani)
• Aliyi sevmek imandır ve imanın birinci alameti ise Aliyi sevmektir. (Kaynak : M. Ç. Güzin)
• Ey Ali! Hayatın benimle olduğu gibi ölümün de benimle olacaktır.
• Ben kimin mevlasıysam, Ali’de onun mevlasıdır. (Kaynak : Tirmizi)
• Ali benim hem dünyada, hem de ahirette kardeşimdir.
• Aliye eziyet eden kişi bana eziyet etmiş gibi olur. (Kaynak : Ahmed bin Hanbel)
• Cennet üç kişiye aşık olmuştur. Bunlardan iki tanesi Selmanı Farisi ve Ammar İbni Yasir, diğeri ise Ali bin Ebu Taliptir.
• Bizler Abdulmuttalibin çocukları cennetin efendileri içerisinde yer alırız. Benim dışımda Hamza, Ali, Cafer, Hasan, Hüseyin ve Mehdidir. (Kaynak : İbni Mace)

Sunni ve Şii İslam kaynaklarında Hazreti Ali (radıyallahu anh) efendimizin halifeliği konusunda ayrılık varken, ilmi hususunda ise hiç bir ayrıcalık yoktur. Her iki kaynakta da Hazreti Ali’nin ilminin üstünlüğünden bahsedilmiştir.

Sevgili peygamberimiz ise Hazreti Ali’nin ilmi hakkında onun ilmin şehri olduğunu ifade etmesi ve aynı zamanda insanlar içerisinde onun en bilgin kişi olduğunu söylemesi de yer almıştır. Özellikle ahkam ilminin en bilgini olduğunu ve ümmete ise ehli beyti en anlaşılır şekilde açıklayan kişi olduğunu söylemiştir. Hazreti Ali’nin şu sözü ise İslam kaynaklarımızda en meşhur olmuş sözdür. ”Bana bir harf öğreten kişinin ben 40 yıl kölesi olurum”