Antik Yunan’da Kozmos: Kaos ve Düzen Dengesi

İnsanoğlu dünyada her zaman arayış içindedir. Kozmos ne demek çok merak edilen bir kelimedir. Elbette ki insan yaşamında sunulanlara mecbur kalmadan kendi bildiği yolda devam etmeyi önemsemektedir.  Ancak bazı durumlar bize bağlı olmadan kendiliğinden gelişir. Bazıları da bizi seçim yapmaya zorlar. Dünyada kaos olduğu kadar kozmos da vardır. Kaos kargaşa yaratırken kozmos düzen ve denge sağlar.

Elbette ki hayatta seçemediklerimiz olduğu gibi seçebildiklerimizde vardır. Seçemediklerimiz hayatın bizden beklentisiyken seçtiklerimiz bizim kendi yolumuzu kendi isteğimizde çizmemizi ifade eder. Antik Yunan düşünürleri hayatın bizden istedikleri ile insanın kendi istekleri arasında bir kosmos bir denge olduğuna inanır.

Kozmos hayatın bize getirdikleri ile kendi istediklerimiz ile dengeleme halidir. Kosmos düşünce insanın anlam arayışı sırasında oluşmuştur. Kozmos kelime anlamı ile düzen gerektirir. Bu hayatın düzeni yine insanın çıkarımları ile oluşur. Sunulanlar karşısında düzen kurabilmekle insan yolunu seçebilir. Kozmos yaşadığımız her şeyi kapsar.

Kozmos Düşünce Nedir?

Kozmoz ne demek sıklıkla sorulmaktadır. Evrende var olan her şey bir kozmos oluşturur. Her şey yerli yerinde olması gerektiği gibi işler.  Hiçbir durum hiçbir canlı sebepsiz değildir. Dünyada denge unsuru vardır. Kozmos bu düzeni ifade eder. Bu yüzden insan bu düzene adapte olmalı seçimlerini düzene uygun olarak sağlamalıdır. Olaylar karşısında insanın dengesi bozulsa da dünyanın düzen dengesi bozulmayacaktır.

Antik Yunan’da cosmos ne demek asırlar öncesinde keşfedilmiştir. Bu düşüncesin ortaya çıkması 12. Yüzyıla dayanır. Dünya ile insanın uyumlu olması gerektiğini savunur. Nihayetinde hayatın içinde kaos vardır. Bunlarla başa çıkabilmek adına sürece güvenip olanı olduğu gibi olmayana da olmadığı gibi kabul etmek önemli bir yaklaşım olacaktır.  Nihayetinde hayat sınar.

Kozmos bir nevi uyum sağlayabilme, kabullenme durumudur. Bununla birlik kaos nedir bilindiği takdirde kozmos daha kolay anlaşılır hale gelir. Kozmos düzen anlamına gelir. Bunun zıddı ise kaostur. Demek ki düzen varsa karşıtı düzensizlikte dünyada olabilecek doğal bir durumdur. Düzensizlik olduğunda uyumsuzluklar, huzursuzluklar başlar. Kaoslardan arınmak adına düzeni sağlayabilmek veya kaos halinde mücadeleyi elden bırakmamak gerekir. Kaosta insanlar için bir imtihan olduğu unutulmamalıdır.

Kozmos ve Filozofların Düşüncesi

Antik Yunan’ın büyük düşünürlerinden biri Platon’dur. Kozmos düşünce ile ilgili olarak çok güzel fikirler ortaya koymuştur. Kozmos dünyanın dengesi düzenini ifade etmektedir. Dolayısı ile Platon’a göre evrende var olan her şey değişmez ve doğal bir şekilde oluşmuştur. Var olan canlı ve cansız bütün her şey kendi özgün halindedir. Platon’a varlık bulmuş olan formlar bu dünya için sadece bir gölgedir.  Bununla birlikte farklı bir bakış açısı da bir başka filozof olan Sokrates’ten gelmektedir. Sokrates’e göre insan önce kendi dünyasını keşfetmelidir. İnsan kendini anlayabildiği zaman dünyada anlaşılır hale geleceğini savunur.

Genel olarak bakıldığında hayatın akışı hep aynıdır. İnsanlar gelip geçer ancak dünya aynı işleyişiyle kalır. İnsanlar değişebilir ama dünyanın kaosu ve kozmosu değişmez, değiştirilemez. İnsanın sadece olumlu ya da olumsuz durumlar karşısında seçim yapabilme, irade ve uyum hakkı vardır.  İnsan kendi varoluşunu seçemez. Ancak yaşadığı dünyada kaos mu yoksa kozmos mu tercih edebilir. Buda öncelikle kendini anlaması ile başlar.

Aslında kaos ve kozmos karşısında tüm filozofların ortak görüşü aynıdır. Düzeni kurabilmek için önce kendini algılayabilmek önemlidir. Düzenin olduğu yerde huzur vardır. Ancak dünyanın kanunda kaosta bir gerçektir. Bu yüzden olaylar karşısında insan ruhu düzene uyum sağlamayı bilmelidir. Çünkü dünya değişmiyorsa insan olaya değişik açılardan bakabilmeyi öğrenmelidir.