İnsan Beyni Nasıl Çalışır? Beynin Bölümleri ve Görevleri Detaylı Anlatım

İnsan beyni karmaşık bir yapıya sahiptir. Merkezi sinir sistemine ait bu organ, üç ana bölümden oluşur. Sırası ile beyin bölgeleri serebrum, beyincik ve beyin sapıdır. Beyin genel olarak vücudun tüm bilişsel ve fizyolojik tüm işlevlerini kontrol eder. Dış çevreden gelen bilgileri yorumlar. Vücut sistemlerinin düzgün çalışması başta olmak üzere motor becerileri, hafıza, düşünce, bey duyu hatta nefes alıp verme gibi çeşitli görevleri bulunur. Vücudun her noktasına gönderdiği elektriksel ve kimyasal sinyallerle görevlerini sürdürür. Bu sinyaller sayesinde tüm işlevleri kontrol eder. Vücudun kontrol merkezinde bulunan yöntemin organı olan beynin büyüklüğü ise yaklaşık sıkılı iki yumruk kadardır.

Beynin Görevleri Nelerdir?

Beş duyu organından gelen bilgileri alan beyin, çeşitli bölümleri ile uyum içinde çalışır. Genel olarak beynin kısımları ve görevleri her bölümün kendi içinde kategorize edilebilir. Her bölümün farklı bir görevi olduğu gibi bölümler arasında da uyumlu çalışma görevleri bulunur. Beynin ana görevi ise duyuları işleyerek hormonları salgılamaktır. Bu şekilde kan basıncını ve solunumu da düzenler. Ana başlıklar halinde beynin görevleri şunlardır:

• Kalp atışı, solunum gibi vücudun tüm yaşamsal işlevlerini yönetir.
• Akıl yürütme ve sorun çözme ya da karar verme gibi tüm düşünme süreçlerini sürdürür.
• Düşüncelerin dile getirilmesini ve dil yeteneğini sağlar.
• Beş duyu organı ile gelen bilgileri işler.
• Kasların çalışmasını ve vücudun tüm hareketlerini kontrol eder.
• Mutluluk, üzüntü, öfke gibi tüm duygusal tepkileri yönetir.
• Öğrenme ve hafızadan sorumlu olarak bilgileri kaydeder, gerektiğinde hatırlatma yapar.
• Uyku düzeni, açlık, vücut sıcaklığı gibi durumlarda vücut dengesini ve ritmini korur.

Beynin Bölümleri Nelerdir?

Beyin vücudun tüm işlevlerini denetler. Bu şekilde bilinç sağlar. Oldukça hassas olan bu organ felç, tümör, travma gibi çok çeşitli durumlardan olumsuz etkilenebilir. Ortaya çıkan belirtilere göre beynin hangi alanının etkilendiği tanımlanabilir. Vücudun motor ve duyu sinirlerine omurilik tarafından bağlanan beyin, özel bir sıvı ile beslenir. Buna omurilik sıvısı denir. Yetişkin bir insanın beyni bir ila iki kilo ağırlığında olabilir. Bu ağırlığında yüzde 60’ı yağdır. Kalan yüzde 40’lık kısmı ise su, protein, tuz ve karbonhidrat birleşimidir. Beyin tek başına bir kas değildir. Glial hücreler ve nöronlarda olmak üzere kan damarları ve sinirlerden oluşur. Beyin üç ana bölümden oluşur:

1. Serebrum ( Ön Beyin ) : Beynin en büyük kısmı olan serebrum, yüzde 80’inidir. Bu kısım görme, duyma, duyduklarını yorumlama, konuşma, öğrenme gibi durumların yanında hareketler ve duyguların hassas bir şekilde kontrolünü de sağlar.
2. Beyincik: Serebrum’un hemen alt kısmındadır. Kas hareketlerinin kontrolünden sorumludur. Denge sağlanması, motor becerilerinin korunması da bu kısmın görevleri arasında yer alır.
3. Beyin Sapı: Diğer iki kısmı omuriliğe bağlar. Ayrıca kalp atış hızı, uyku, uyanıklık, nefes alıp verme, sindirim hatta hapşırma gibi otomatik görevlerin yapıldığı kısımdır.

Ön Beyin ( Serebrum) Bölümleri Nelerdir?

Serebrum merkezinde gri madde ve beyaz maddeden oluşan beynin ön kısmıdır. Aynı zamanda beynin kısımları arasında beynin en büyük kısmı olan bu bölüm hareketin başladığı, organize edildiği ve vücut ısısının düzenlendiği kısımdır. Ön beynin diğer kısımları konuşma, düşünme, yargılama, sorun çözme, öğrenme gibi görevlerden sorumludur. Geri kalan görevleri ise işitme, görme, dokunma ve duyularla ilgili olan işlevlerdir. Beynin ortalama 2/3’lük bir kısmını oluşturan bu kısım, beyin sapının parçası değildir. Özellikle beş duyu için önemli olan sinirlerin bulunduğu bu kısım yeme içme davranışları, duyguların gösterilmesi ve cinsel davranışların düzenlenmesini de kontrol eder. Ön beynin bölümleri şunlardır:

1. Sağ Yarım Küre: Vücudun sol tarafının kontrol eder. Sol görsel alandan bilgi alır. Bu şekilde yaratıcılığı, yüzleri, yerleri ve nesneleri tanımayı kontrol eder. Sağ beyin yaratıcı, sanatsal ve anlık görevlerde daha yeteneklidir. Sağ beynin özellikleri:

• Müzikal yetenek ve sezgisellik
• Yaratıcılık ve bütünsel düşünme
• Hayal kurma ve yüzleri tanıma
• Duyguları anlama ve hayal gücünü kullanma

2. Sol Yarım Küre: Vücudun sağ tarafını kontrol eder. Sağ görsel alandan bilgi alır. Dili ve kelimeleri hatta harfleri ve sayıların da tanınmasında görev alır. Sol beyin sağ beyne göre daha baskındır. Sol taraf mantıksal, hesaplayıcı ve rasyonel olarak kabul edilir. Beynin sol tarafında bir hasar oluştuğunda sıralama bozuklukları, mantıksal hatalar, konuşma ve dil konusunda sorunlar, felaket tepkileri ile karşılaşılabilir. Bunların yanında vücudun sağ kısmında da hareket kontrolü azalır. Sol beynin özellikleri:

• Eleştirel düşünme yeteneği ve matematik
• Mantık ve muhakeme
• Dil becerisi ve sıralama
• Doğrusal düşünme

3. Beyin Kabuğu ( Korteks ): Korteks Latinceden gelir. Kabuk anlamındadır. Bu bölüm ön beynin dış gri kısmını kaplar. Kıvrımları sayesinde geniş bir yüze alanı bulunur. Beyin ağırlığının ortalama yarısı bu kısımdadır. Bu bölüm içerisinde sağ ve sol yarım küre bulunur. Bu iki ayrı yapı korpus kallosum adındaki C şeklinde büyük beyaz cevher ve sinir yollarından meydana gelir. Bu cevher ön beynin tam merkezine yer alır.

Arka Beyin Bölümleri Nelerdir?

Kafa tasının alt arka kısmını oluşturan bu bölüm en ilkel beyin kısımları arasında yer alır. Beyin sapının büyük kısmı ve beyincik bu bölümde yer alır. Bu kısım insanın hayatta kalması için gereken otonom işlevleri düzenler. Arka beynin bölümleri:

1. Beyincik: Küçük beyin olarak bilinen bu kısımda beyin sapı ve ponsun arkasındadır. İki yarım küreye sahip olan beyincik, beyaz maddenin iç bölgesini çevreleyen yoğun gri bir tabakası vardır. Karmaşık dentrit dalları ile pek çok sinyali aynı anda alabilir. Ve işleyebilir. İstemli hareketlerde de görevli olan bu kısım, duyuları kaslardan gelen tepkilerle koordine eder. İç kulaktan gelen sinir uyarlarını da alır. Bu uyarıları kas hareketleri ile dengeler ve duruşun korunmasını sağlar.
2. Omurilik Soğanı: Beyin sapı ve arka beynin alt kısmının yer aldığı bölümdür. Otonom hayati işlevlerin kontrol merkezidir. Ayrıca kan basıncı, hapşırma, yutma ve solunum gibi istemsiz reflekslerinde gerçekleşmesini sağlar. Omurilik soğanı beynin bölümleri ve görevleri:

• Tat duyusu ve ağız hareketlerini düzenler
• Ağız hareketleri ile ses ve öğürme refleksini gerçekleştirir
• Baş ve boyun hareketlerini ayarlar
• Dil hareketlerinin idaresi ve konuşmakla görevli sinir bölgesidir.3. Pons: Beyin sapının bir parçasıdır. Beyin ile omurilik arasında köprü görevi görmektedir.

Beyin Sapı Bölümleri Nelerdir?

Organlar ve vücudun diğer yapılarının beyinle arasındaki mesajların iletilmesi beyin sapı ile sağlanır. Pek çok eylemin düzenlenmesinden sorumlu olan bölümdür. Beyin sapının otomatik olarak gerçekleştirdiği tepkiler:

• Kardiyovasküler refleksler
• Yutma, kusma, solunum reklesleri
• Göz bebeği ışık refleksi
• Vestibüler- oküler refleksler

Beyin sapı üç bölümden oluşur:

1. Orta Beyin: Bu kısım beynin bölümleri içerisinde üst kısımda yer alır. Motor kontrolünden sorumludur. Göz hareketleri, işitme ve görme fonksiyonlarının işlenmesinde görevlidir.
2. Pons: Beyin sapının orta kısmıdır. Sinir tellerinden meydana gelir. İşitme ve dengeyi sağlama gibi görevleri bulunur.
3. Omurilik Soğanı: Beyin sapının alt kısmıdır. Kalp atışı, nefes alış verişi, kan basıncı ve yutkunmayı düzenler.

Beynin tüm bölümleri birlikte çalışır. Bu şekilde insanın düşünmesini, hissetmesini, hareket etmesini ve tüm yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesini sağlar. Beyin tüm vücudun işleyişi için en önemli organdır.