OKB (obsesif kompulsif bozukluk) Nedir? OKB Tedavisi Var mı?

Son zamanlarda adını daha fazla duymaya başladığımız OKB(obsesif kompulsif bozukluk) halk arasında takıntı hastalığı olarak da bilinir. Bu rahatsızlığa sahip olan kişi gün içerisinde devamlı takıntılı düşüncelere sahip olabilir. Hatta bu durum kişinin hayatını ciddi derecede etkileyebilir. Kişi elinde olmadan olumsuz düşüncelerin esiri haline gelebilir. Düşünceleri sonucunda kendini sürekli bir davranışı yineliyor şekilde bulabilir. Kişinin üzerinde sıkıntılı bir hal bırakan OKB mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

OKB Ne Demektir?

Obsesif kompulsif bozukluk, hastanın sürekli zihninin meşgul olmasına neden olur. Bu düşünce takıntıları öyle yoğundur ki kontrol altına alınamaz. Kişi bu düşüncelerden kurtulmak ve rahatlamak için bir takım davranışları defalarca yapma eğiliminde olur. Psikiyatrik bir bozukluk olan OKB kişilerde saplantılı davranışlara neden olur. Kişi zihninin devamlı düşüncelerle dolu olmasından ve sürekli aynı davranışları tekrarlamaktan hem yorulur hem de korkar. Okbsi olan kişiler örneğin; ellerini devamlı yıkama, evden çıkarken defalarca ocağı, ütünün fişini kontrol etme tarzı takıntılara sahiptir. Bi yere dokunduğunda kişinin beyni ellerinin çok kirlendiğini söyler. İşte bu durum obsesyondur. Bir türlü rahat edemeyen kişi en sonunda ellerini belki 20 defa yıkayarak temizlendiğine emin olabilir. Bu durum da kompulsiyon olarak açıklanabilir.

Obsesif kompulsif bozukluğu bulunan kişiler zihinlerini devamlı meşgul eden düşüncelerden sonra bir takım davranışları tekrar tekrar yapmazlarsa bu sefer kendilerini daha kötü hissedebilirler. Bu da saplantı bozukluğunun daha vahim bir hale gelmesine neden olabilir. Takıntılı davranışlar bazen saatlerce dahi sürebilir. Bu da kişinin yaşam kalitesinin ciddi anlamda düşmesi demektir. İş ve aile hayatında büyük problemler yaşayan bu kişiler yapması gereken işleri bitiremez ve sorumluluklarını yerine getirme konusunda sıkıntı yaşar.

OKB Kimlerde Görülür?

Obsesif kompulsif bozukluğun cinsiyet ile bir alakası yoktur ve yaygın olarak 22-35 yaş aralığında başlar. Ancak her yaştan kişide çeşitli nedenlere bağlı olarak görülebilir. Çoğunlukla ergenlik ve yetişkinlik döneminde ortaya çıkan OKBye ergenlik döneminde biraz daha fazla rastlanılmaktadır. Çünkü bu dönemdeki kişiler kendini tanıma, benliğini bulma ve ispat etme gibi durumlar ile karşı karşıyadır.

Kadınlarda obsesif kompulsif bozukluk kendisini daha çok temizlik takıntısı ile gösterebilir. Bu kişiler öyle titizdirler ki sürekli evlerinde mikrop olduğunu iddia ederler. Defalarca temizlemelerine rağmen içleri rahat etmez. Eve insan sokmak istemezler. Tüm günlerini temizlik yaparak geçirirler. Erkeklerde de sürekli el yıkama, bir şeyler hakkında devamlı kontrol sağlama ve denetim gibi takıntılar bulunabilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Neden Ortaya Çıkar?

OKB rahatsızlığının nedenine dair net bir şey söylemek mümkün değildir. Birçok çevresel ve genetik faktörler bu hastalığın ortaya çıkmasına neden olabilir. Obsesif kompulsif bozukluk problemi bulunan bir annenin çocuğunda da aynı rahatsızlıktan olması mümkündür. Çünkü çocuklar aileleri rol model aldıkları için taklit etme konusunda da istekli olurlar. Anne devamlı temizlik yapar, mikroplardan korkar ve aşırı titiz davranışlar sergilerse çocuk da doğru olanın bu olduğunu düşünerek OKB tuzağına düşebilir. Hastalığın ortaya çıkmasının serotonin hormonu ile de bağlantılı olması mümkündür.

OKB Belirtileri Nelerdir?

Kişinin mani olamadığı ve kurtulamadığı, çıkmaz bir sokak gibi, başa saran düşünce ve davranışları hayatını zindan edebilecek duruma gelebilir. Okb herkeste farklı belirtiler ile kendini gösterir. Bazı kişilerde daha hafif semptomlar gözlenirken bazılarında ise durum daha ciddi boyutlarda olabilir. Okbnin genel olarak belirtilerini ise şu şekilde sıralayabiliriz;

• Bu kişiler mükemmelliyetçidir ve her şeyin kusursuz olması gerektiğini düşünürler. Devamlı eşyaları düzeltir, simetri konusunda takıntılıdırlar.
• Giyisilerinin sürekli kirlendiğini düşürler ve değiştirme ihtiyacı hissedeler.
• Mikrop ve kirlerden çok korktukları için etrafa dokunma konusunda çok çekimser kalırlar. Dokunmak durumunda kaldıklarında ise ellerini onlarca defa yıkayabilirler.
• Hata yapma konusunda büyük korku yaşarlar.
• Etraflarında bulunan kişilere bilerek ya da yanlışlıkla zarar vermekten çok korkarlar.
• Herhangi bir iş yaparken içlerinden devamlı sayı sayma durumları söz konusudur.
• Bulundukları ortamda anormal davranışlar sergilemekten korkarlar.
• Ütünün fişini çekme, ocağın altını kapatma gibi konularda kolay kolay emin olamazlar ve defalarca kontrol ederler.
• İşleri hep aynı sıra ile yapma konusunda takıntılılardır.
• Eşyaları sürekli düzenleme ihtiyacı hissedeler.
• Zihinleri devamlı düşüncelerle doludur ve takılıp kalırlar.
• Dini konularda ya da cinsellik hakkında düşüncelere uzak dururlar ve korkarlar.
• Konuşma sırasında aynı cümleleri devamlı tekrar ederler.
• Problemli ortamlarda bulunmaktan korktukları için kaçınırlar.

Tedavisi Nasıl Olur?

OKB mutlaka tedavi edilmesi gereken psikiyatrik bir rahatsızlıktır ve kendi kendine iyileşemez. Hayat kalitesini olumsuz şekilde etkileyen Obsesif kompulsif bozukluk, alanında uzman bir hekim tarafından teşhis edildikten sonra tedavisi yapılmalıdır. Tedavi noktasında ilaçlar ve psikoterapi yolları tercih edilir. İlk iki ayda kendini belli eden olumlu sonuçlar hastayı motive eder ve günlük hayatını da olumlu şekilde etkiler. Ancak tamamen tedavinin sonuçlarını görmek için 4 ay geçmesi gerekecektir. İlaç tedavisi, hastalığın belirtileri yok olsa da uzun süre devam etmelidir. Böylece yeniden tekrarlamasının önüne geçilmiş olur. Psikoterapi de tedavide ciddi destek sağlayan bir noktadır ve özellikle yetişkinlerde hem ilaç hem de psikoterapinin birlikte uygulanması ile birlikte sonuçlar çok daha başarılı olacaktır.