Prostaglandin Nedir? Vücuttaki Rolü ve Görevleri

Prostaglandin, insan vücudunda önemli bir yere sahip hormon benzeri bir lipittir. Çoğu zaman hormon olarak lanse edilse de Prostaglandin nedir sorusunun cevabı olarak direkt ‘hormon’ demek yanlış olacaktır. Hormon özelliklerini barındıran bu lipitler, farklı işlevleri organize eder ve vücuda neyi hangi zamanda yapacağı direktifini verirler. Vücutta bulunan farklı dokular farklı prostaglandin üreterek bu direktiflere yön verirler zira bu lipitlerin etkisi ve ömrü kısadır. Bu nedenle insan vücudu prostaglandin hormonu üreterek birçok işlevin yerine gelmesini sağlar. Faydalı mı yoksa zararlı mı olduğuyla ilgili tartışmalar ise bunun miktarı ile değerlendirilebilir. Vücutta fazla miktarda bulunması Prostaglandin nedir tıp sorularının daha sık sorulmasına ve vücutta kronik rahatsızlıklara sebep olabilir.

Prostaglandin Nedir?

Prostaglandin ne demek sorusu birçok araştırmacı tarafından sorulmakta ve cevap aranmaktadır. Prostaglandin dokuları iyileştirici bir etkiyle insan vücuduna katkı sağlamaktadır. Yani bir kanama olduğunda Prostaglandinler kan pıhtısı oluşumunu sağlamakta ve bunun neticesinde de yaralanan yerdeki akan kan durmaktadır. Bu madde olmadan kanama durdurma mümkün değildir, bu nedenle Prostaglandinler insan vücudunda savunma ve onarım görevini üstlenmektedir. Kan akışında, gebelikte, iyileşme sürecinde ve iltihaplanmaya karşı vücudun savunma mekanizmasını harekete geçirmede Prostaglandin hormonu büyük bir görev üstlenmektedir. Bu denli öneme sahip olması Prostaglandin nedir tıp dünyasında sıkça sorulan soruların başında yer almaktadır.

Prostaglandin Türleri Nelerdir?

Prostaglandin türleri kimyasal yapılarına göre büyük harflerle adlandırılır ve sınıflara ayrılırlar. Bu türlerin her biri farklı bir işlevi tetiklemekte ve belli bir sonuca yönlendirmektedir. Kısaca Prostaglandin türlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

1)Prostaglandin A (PGA)

2)Prostaglandin B (PGB)

3)Prostaglandin D (PGD)

4)Prostaglandin I (PGI)

5)Prostaglandin (PGF)

6)Prostaglandin (PGE)

Bu türlerin her biri farklı bir etki sağlamaktadır. PGA ve PGB vazodilatör yani damar genişletici etkiye sahiptirler. PGD, hava yollarının daralmasında rol oynarken PGI pıhtılaşmayı engellemektedir. PGF ise rahim kasılması, bronş kasılması ve kan basıncının arttırılması gibi durumlarda rol oynar. PGE ise damar genişlemesi, düz kasların kasılma ve gevşemesi, ateş ve ağrı oluşumu, doğum indüksiyonu ve böbrek fonksiyonlarının düzenlenmesinde görev alır. PGE yani; Prostaglandin E2 nedir ve E1 nedir sorularının cevabı olarak bu süreçler sayılabilir. Durumdan duruma farklı işlevlere yol açan Prostaglandin E2, farklı doku ya da organlarda farklı etki gösterebilmektedir. Bu nedenle Prostaglandin E2 nedir sorusuna verilecek cevap bazı durumlarda damar genişlemesine sebep olurken bazı durumlarda ise damar daralmasına yol açabileceğidir. Ayrıca Prostaglandin E2, Dinoproston olarak da bilinmektedir.

Kadınlarda Prostaglandin Nedir?

Kadın vücudunda hayati öneme sahip olan Prostaglandinler, özellikle üreme fonksiyonunda oldukça önemli bir yere sahiptirler. Hormon benzeri lipit bir çeşit olan Prostaglandinler çoğu zaman lokal etki göstermektedirler. Kadınlarda Prostaglandinler 3 önemli süreçte ortaya çıkmaktadır. Bunlar;

1)Gebelik ve Doğum Süreci

2)Adet Sancı ve Döngü Süreci

3)Yumurtlama Süreci

Yumurtalıkta olgunlaşan yumurtanın serbest bırakılması yani ovulasyon aşamasında yerel olarak üretilmiş olan Prostaglandinler görev alırlar. Prostaglandin hormonu gebeliğin oluşumunda ve doğumun başlamasında önemli rol oynamaktadır. Ayrıca adet dönemini başlatan düzenleyen temel maddeler arasında da yine Prostaglandin hormonu öne çıkmaktadır.

Prostaglandin Hormonu Nedir?

Prostaglandin hormonu vücutta yer alan ‘araşidonik asit’ adındaki yağ asidinden üretilmektedir. Prostaglandin hormonu nedir’in cevabı; vücudun farklı işlev ve süreçlerini kontrol eden Prostaglandinler, vücuda neyi ne zaman yapacağını söyleyen ve yönlendiren bir hormondur. Vücuttaki hayati olayları düzenlemesinin dışında fazla veya az miktarda bulunması vücudu içinde bulunduğu duruma göre olumlu veya olumsuz etkileyebilir. Vücutta Prostaglandin eksikliğinin olduğu durumlarda sentetik prostaglandinlere başvurulabilir.

Prostaglandin Ne İşe Yarar?

Prostaglandinler oluşturulduğu yerde ve yakın çevrede etki gösteren özel yağ bileşikleri yani lipitlerdir. Bu nedenle bir bölgede ve dokuda üretilen prostaglandin vücudun geneline etki etmez. Çeşitli ve hayati göreve sahip olan Prostaglandinler farklı amaç ve hedefler için vücudun farklı noktalarında üretilmektedirler. Bu lipitleri birer acil durum habercisi olarak da düşünebiliriz. İltihaplanma ve ağrı gibi süreçlerde Prostaglandin hormonu bağışıklık hücrelerini harekete geçirmektedir. Ağrıyan bir yerimiz olduğunda ise yine Prostaglandinler vücuda sinyal gönderir ve ağrıyan yerde sorun olduğunu beyne iletiler. Grip olduğunda insanların ateşinin yükselmesini de yine Prostaglandinler sağlamaktadırlar. Yani kısacası vücutta nerede üretildiyse o bölgede bir yan etki oluşturmaktadırlar.

Prostaglandin Nerede Üretilir?

Hemen hemen her hücrede üretilebilen Prostaglandinler, vücutta tek bir organda üretilen ve direkt olarak kana karışan hormonlardan farklı bir işleve sahiptirler. Bu lipitlerin üretimi her yerde yapılabilse de ömrü kısadır ve etkisi de aynı şekildedir. Prostaglandin nerede üretilir sorusunun cevabı her hücrede sentezlenir olsa da en yüksek üretildiği yerleri sıralamak mümkündür.

Prostaglandinlerin en yüksek üretildiği veya olduğu yer olarak üreme sistemi başta gelmektedir. Erkeklerde Vezikula Seminalis yani seminal bezlerde üretim miktarı fazladır. İlk başta Prostaglandinler prostatta zannedildiği için ismi de Prostaglandin olarak şekillenmiş ancak daha sonra bunun doğru olmadığı anlaşılmıştır. Kadınlarda en fazla Prostaglandin üretim yeri ise yine üretim sisteminde rahim iç zarındadır. Üreme sistemleri dışında Prostaglandin, kan damarları duvarlarında da üretilmektedir. Burada üretilmesindeki yarar ise kanın damar içerisinde pıhtılaşmasını önlemektir.

Prostaglandin Ne Zaman Artar?

Prostaglandinler vücuttaki ani olayların gelişim durumuna göre artabilir. Bir uyarıcı ya da fizyolojik bir döneme göre vücuttaki Prostaglandin miktarı artabilir. Buradaki artışı sağlayan durumları şu şekilde sıralayabiliriz:

1)Kadın Üreme Dönemi

2)Yaralanma

3)Enfeksiyon

4)Ateş Yükselmesi

5)Kan Pıhtılaşması İhtiyacının Olması

6)Stres

Bu durumlarda vücuttaki Prostaglandin üretim miktarı artmaktadır. Olağan dışı durumlarda bu miktar artmakta ve Prostaglandinler, kısa süreli – belli alanlarda var olmaktadır.

Prostaglandinlerin Görevleri Nelerdir?

Prostaglandinler vücutta yaşamsal süreçte görev almaktadırlar. Hormon benzeri özelliklere sahip olan Prostaglandinler lokal olarak etki etmektedirler. Prostaglandinlerin en önemli görevleri arasında herhangi bir enfeksiyon veya hasar anında vücudun kendini savunmasını ve onarmasını sağlamaktır. Temel Prostaglandin görevleri arasında aşağıdaki süreçler yer almaktadır:

1)Ağrı, İltihaplanma ve Ateş

2)Düz Kasların Kontrol Edilmesi (Kasılma ve Gevşeme)

3)Kan Akışı ve Pıhtılaşma

4)Sindirim ve Boşaltım Sistemi

Prostaglandin Eksikliği Nelere Yol Açar?

Prostaglandin eksikliği durumunda vücut bazı fonksiyonları yerine getiremeyebilir. Eksiklik durumunda kanın pıhtılaşması durumu gerçekleşmeyebilir veya vücuttaki koruma mekanizmasının doğru çalışmamasına yol açabilir. Prostaglandin eksikliği durumunda vücutta gerçekleşebilecek olayları şu şekilde listeleyebiliriz:

1)Sindirim Sistemi Sorunları

2)Kan Dolaşımı ve Kan Pıhtılaşması Sorunları

3)Kadın Üreme Sürecindeki Aksaklıklar

4)Göz Hastalıkları

5)İyileşme Sürecindeki Sorunlar ve Gecikmeler

Prostaglandin eksikliği durumunda sentetik olarak vücuda Prostaglandin verilebilir ancak bu süreci yönetecek olan tıbbi personellerdir. Doktorların kararı ile yapay Prostaglandin enjekte edilen kişilerin yaşamsal fonksiyonlarındaki olumsuz etkiler azalabilir. Prostaglandinlerin fazla veya eksik olması vücuda içinde bulunulan duruma göre zarar verebilir veya olumsuz etkileyebilir.

Prostaglandin İnsan Vücudu İçin İyi Mi, Kötü Mü?

Prostaglandin insan vücudu için iyi mi yoksa kötü mü sorusunu net olarak cevaplamak mümkün değildir. Zira içinde bulunulan durum bu sorunun cevabını şekillendirmektedir. Prostaglandin mutlaka gereklidir ve insan vücudu için önemli bir lipittirler. Normal Prostaglandin seviyesi ile vücuttaki fizyolojik süreçler sorunsuz bir şekilde işlemektedirler. Ancak Prostaglandin seviyesinin aşırı artması ya da yüksek olması vücudun normal işleyişini olumsuz yönde etkileyebilir. İnsan vücudunda Prostaglandin’in aşırı üretimi durumunda; şiddetli ağrı, istenmeyen kasılmalar, hastalıklar ve ateş yükselmesi gibi durumlarla karşılaşılabilinmektedir.