Düşünce, insanı diğer canlılardan ayıran en büyük etkendir. Düşünce sözlük anlamı olarak; düşünce sonucu ulaşılan veya dış evrenin insan zihnine yansıması olarak tanımlanmaktadır. Düşünmek insanoğlunun var olduğunun bir kanıtıdır ve Descartes bunu ‘Düşünüyorum öyleyse varım’ sözüyle dile getirmiştir.
Bizi biz yapan düşünce olduğundan dolayı, düşünceyi geliştirme yolları da sürekli olarak önem kazanmıştır. İnsan kendini geliştirip değer katarak ve belli yolları izleyerek daha iyi düşünmeye başlayabilir ve daha iyi kararlar alabilir. Düşünce, kadar almada en etkin rolü oynamakta ve bir insan ne kadar iyi ve kusursuz düşünürse o kadar hata yapma ihtimali de azalmaktadır. Düşünceyi geliştirme yolları bu bağlamda kişiye büyük katkı sağlamaktadır.
Daha iyi düşünebilmek için beyni geliştirmeli ve daha sonra nasıl daha iyi düşünebileceğimizi öğrenmeliyiz. Burada beyin sağlığı düşünceyi etkileyen önemli bir etkendir. Beyin sağlığını korumadan daha iyi düşünmek ve düşünceyi gelistime yollari aramak bir fayda sağlamayacaktır. Bu nedenle beyne iyi gelen besinleri tüketmek ve zarar veren gıdalardan da uzak durmak bu bağlamda katkı sağlayacaktır.
İnsan daha iyi düşünebilmek için iki bakış açısına sahip olmalıdır. Bunlar yaratıcı düşünce ve eleştirel düşünce yollarıdır. Düşünceyi geliştirme yolları arasında yaratıcı düşünme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirme teknikler yer almaktadır. Bunun her ikisini de aynı şekilde gerçekleştirebilen veya kendini bu iki yolda da geliştirebilen bir kişi düşünceyi geliştirme tekniklerine hâkim olmaya başlamış demektir. Bu nedenle yaratıcı düşünme ve eleştirel düşünme düşünceyi geliştirme yolları arasında önemli yer tutmaktadır.
Yaratıcı Düşünme Nedir?
Yaratıcı düşünme temel olarak insanın alışılmışın dışında çözümler bulma yeteneğini temsil eder. Yeni ve orijinal fikirler üretmek isteyen kişiler öncelikli olarak yaratıcı düşünme yollarını keşfetmeli ve düşünce yapılarını geliştirmelidirler.
Yaratıcı düşünme, düşünceyi geliştirme yolları nelerdir sorusunun ilk cevabı arasında yer almaktadır. Yaratıcı düşünmeyi geliştirme yolları arasında yer alan tekniklerin uygulanması insanın daha farklı fikirleri düşünmesine ve konuları daha derin bir şekilde analiz etmesine olanak sağlayacaktır. Yaratıcı düşünme yolları ile birey konulara daha özgün ve net bir şekilde yaklaşarak farklı çözümler üretebilir. Bunun için yapılacak eylemleri şu şekilde sıralayabiliriz:
1)Beyin Fırtınası: Bir konu hakkında başka bireylerle fikir alışverişi yaparak farklı düşünceleri analiz etme imkanına sahip olursunuz. Bu şekilde bir konu hakkında aklınıza gelmeyen veya düşünmediğiniz konularla ilgili farklı düşünceleri görmüş olursunuz.
2)Görsel Örnekleme: Konuları görselleştirme yoluyla şema, şekil ve çizimlerle daha iyi algılarsınız. Bir konuyu görselleştirmeniz o konuyu daha iyi anlayarak çözmenize katkı sağlayacaktır.
3)Her Düşünceyi Analiz: Bir konu hakkında düşünmeye başladığınızda elinize bir kalem ve kâğıt alarak 5-10 dk. boyunca aklınıza gelen düşüncelerin tamamını yazmanız ve bunları daha sonra analiz etmeniz olayı farklı bakış açılarından değerlendirmenize olanak sağlayacaktır.
4)Olumsuzdan Olumluya Çevirme: Bir konu hakkında düşünürken olmasaydı ne olurdu veya yanlış olanı yapsak sonuç nasıl olurdu gibi soruları sormanız o işi neden doğru yapmanız konusunda size destek olacaktır. Olumsuz sonucu düşünerek olumluya yönelmeyi bu şekilde gerçekleştirebilirsiniz.
5)Farklı Konular Okumak: Düşünceyi geliştirme yolları arasında en önemli yöntemlerden birisi de belli bir alana odaklanılsa bile farklı konuların mutlaka okunmasıdır. Elbette belli bir alana yönelebilirsiniz ancak farklı konuları okumanız ve birçok konuda temel bilgiye sahip olmanız daha iyi düşünmenize ve sonuca ulaşmanıza katkı sağlayacaktır.
6)Yeni Alanlara Yönelmek: Yeni beceriler elde etmek ve farklı alanlara yönelmek beyinde yeni nöral yolların oluşmasına neden olur. Bu da düşünme özelliğini daha da geliştirerek beynin daha yaratıcı düşünmeyi öğrenmesini sağlamaktadır.
7)Farklı Kişilerle Tanışmak: Düşünceyi geliştirme yolları arasında en iyi yöntemlerden birisi farklı kişilerle iletişim kurmaktır. Basit gibi gelebilir ancak farklı düşünce yapılarıyla karşılaşarak farklı düşünme stillerini görmek için farklı kişilerle tanışmak ve onlarla iletişim kurmak zorundasınız. Bu bir konuda hiç aklınıza gelemeyen bir şeyi öğrenmenize sebep olabilir. Bu nedenle düşünceyi gelistirme yollari içerisinde farklı kişilerle tanışmak ve konuşmak önemli bir yer tutmaktadır.
Eleştirel Düşünme Nedir?
Eleştirel düşünme yolları, düşünceyi geliştirme yollarının diğer ayağını oluşturmaktadır. Eleştirel düşünme sürecinde sorgulama, değerlendirme ve analiz etme aşamaları vardır. Bu aşamalarla insan daha eleştirel düşünmeyi öğrenmektedir.
1)Neden, Nasıl ve Niçin: Bu kelimeler eleştirel düşüncenin temelini oluşturan soru kelimeleridir. Bu kelimelerle insan düşüncenin temeline inebilir ve analiz edebilir.
2)Kanıt Bulmak: Kanıt, inanmak için önemli bir etkendir. İnsanın bir olayda veya düşüncede kanıt araması, o süreçte eleştirel düşünmesini ve konuyu daha iyi algılamasını sağlayacaktır.
3)Tarafsızlık İlkesi:Düşünceyi geliştirme yolları arasında önemli bir kriter olarak tarafsızlık yer almaktadır. Taraf olmadan düşünmek ve eleştirmek düşünceyi belli bir yapıya bağlı kalmadan geliştirmeye yarar.
4)Adım Adım Düşünmek: Eleştirel düşüncenin bir parçası olarak düşünceyi kısım kısım değerlendirmek yer alabilir. Bir düşünceyi veya olayı parça yada aşamalara bölerek daha iyi analiz edebilir ve düşünebilirsiniz.
Düşünceyi geliştirme yolları nelerdir sorusunun cevabı olarak üstte yer alan konular ön plana çıksa da bazı sağlık kriterleri de önemli rol oynamaktadır. Düşünceyi geliştirme sadece eleştirel yada yaratıcı düşünme yolları ile gerçekleştirilemez. Beyin sağlığı için uyku çok önemlidir. Bu nedenle az uyumaktan ve geç saatlere kadar oturmaktan kaçınmanız uzun vadede düşünce tarzınızı etkileyebilir. Aynı şekilde aşırı şeker ve işlenmiş gıdalar tüketmeniz beyin sağlığı açısından zararlı olacaktır. Onun yerine Omega3 ile beyin sağlığınızı destekleyerek düşünceyi geliştirme yollarından en temelini uygulayabilirsiniz. Düsünceyi gelistirme yolları içerisinde en önemlisi beyin sağlığıdır ve beyninizin sağlığını desteklemeli ve zarar verecek yada dikkat dağıtacak etkenlerden uzak durmanız düşüncenizi geliştirmeye başlamanıza yardımcı olacaktır.
